بانك اطلاعات معادن متروكه (!)

این مقاله برای این که خوندنش براتون آسونتر باشه تو چند قسمت می زارم. يكي از اركان توسعه پايدار هر كشور استفاده بهينه از سرمايههاي موجود و بلااستفاده ميباشد. در اين راستا بازنگري معادن متروكه كشور از جمله مواردي است كه اهميت بسزائي دارد و لازم است جهت افزايش بهرهوري و استفاده صحيح از اين معادن و سرمايههاي بلااستفاده مورد ارزيابي مجدد قرار گيرند. به همين منظور پايگاه دادههاي علوم زمين كشور در نظر دارد با جمعآوري كليه اطلاعات موجود اين معادن و ساماندهي آنها تحت يك ساختار مناسب و قابل اجرا، زمينهساز بستري مناسب براي بازنگري و احياي اين معادن باشد تا با ارائه اطلاعات تحت ساختارهاي مناسب و مدلسازي هندسي سه بعدي اين معادن، بستري مناسب جهت جذب سرمايه گذاران خارجي و داخلي آماده گشته و گامي مثبت در جهت توسعه پايدار اقتصادي برداشته شود. بديهي است بازگشت اين سرمايهها به چرخه صنعت معدني همراه با توسعه اقتصادي و اشتغالزائي خواهد بود. از سوي ديگر در صورت پايان پذيرفتن ذخيره نيز نبايد اين معادن به حال خود رها شوند، چرا كه خطرات فراواني براي ساكنين، محيط زيست و اكوسيستم منطقه به همراه خواهند داشت. اميد است با بررسي مجدد اين معادن و ايمن سازي آنها از ادامه خسارات ناشي از متروكه ماندن آنها جلوگيري به عمل آيد.

ادامه نوشته

مفاهیم مهندسی معدن...آشنایی با واژگان عمومی

تعاریف واژگان عمومی و كلیات رشته‌ی مهندسی معدن
ماده معدنی (کانی)(Mineral)
هر ماده یا ترکیب طبیعی که به صورت جامد یا گاز یا مایع و یا محلول در آب در اثر تحولات زمین شناسی به وجود آمده باشد. .


کانه (Ore Mineral)
مواد معدنی یا کانی‌های موجود در کانسار که دارای ارزش اقتصادی است.


ذخیره معدنی (کانسار)( Ore Deposit)
تمرکز و یا انباشت طبیعی یک یا چند ماده معدنی در زیر یا روی زمین و یا محلول در آب می‏باشد. بطور کلی کانسار به بخشی از پوسته زمین اطلاق می‌شود که تحت شرایط خاص زمین شناسی ماده معینی در آن متمرکز شده که از نظر اقتصادی ارزش داشته باشد؛ مقدار ، کیفیت ، محل جغرافیایی و بازار مصرف تعیین كننده‌ی ارزش اقتصادی كانسار هستند. برای هر کانسار معدنی با توجه به ارزش کانی‌های موجود در آن، کانی‌های همراه، باطله‌های مفید یا مزاحم، از نظر اقتصادی آستانه‌ای وجود دارد و برای شروع عملیات استخراجی هر ماده معدنی باید این آستانه در ارزیابی ذخیره برآورد شود.


معدن (Mine)
ذخیره معدنی است که بهره‏برداری از آن مقرون به صرفه باشد.

اکتشاف (Exploration)
تجسس اداری به منظور یافتن کانسار است که شامل عملیاتی از جمله موارد زیر می‏باشد:
1- آثاریابی و نمونه‏برداری و آزمایشات کمی و کیفی.
2- بررسی‌های زمین شناسی ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و مانند آن‌ها و انجام اموری که برای این گونه بررسی‏ها لازم باشد.
3- حفاری روباز و زیرزمینی.
4- تعیین شکل و کیفیت و کمیت ذخیره معدنی و تهیه نقشه‏های مربوطه.

ادامه نوشته

مراحل ساخت سيمان

 مطلبی در مورد مراحل ساخت سیمان

ادامه نوشته

بانک اطلاعات کانی ها

سلام

سایت زیر یه منبع خیلی خوب درباره کانی ها است

دوستان خوبم می تونید برای گزارش کار از این سایت استفاده بکنید

لینک

Student Presentations

Inam linke danlode erae matlabaye emruz:   l

Samaneh Barak - Malachite (pptx, 330KB)  l

Sayyed Ali Behrouz - Azurite (pptx,712KB)  l

Amir Dalaie Milan - Aragonaite (pptx, 270KB)   l

Elnaz Heydari - Smithsonite (pptx, 464KB)   l

Morteza Nazarizadeh - Dolomite (pptx, 443KB)   l

آموزش نرم افزار DATAMINE

نرم افزار DATAMINE STUDIO توسط Mineral Industries Computing تهیه شده است. کاربرد این نرم افزار در مرتب کردن داده های ذخایر در حالت دو بعدی، سه بعدی، مدلسازی و طراحی معادن است. این برنامه برای ذخایر مختلف مانند رگه ای، لایه ای و توده ای مورد استفاده دارد. از دیگر قسمت های این نرم افزار می توان به زمین آمار، برنامه ریزی و طراحی معادن در مراحل مختلف اشاره کرد. در ضمن ویرایش جدید DATAMINE می تواند با عکس های طبیعی که از معدن گرفته شده است کار نماید.

این نرم افزار قابلیت بسیار بالایی در طراحی معادن روباز و زیرزمینی دارد و از فضای گرافیکی بسیار مناسبی برخوردار است. به عبارتی این نرم افزار جوابگوی بسیاری از نیاز های مهندسی در بخش تحلیل، طراحی و برنامه ریزی می باشد. به همین دلیل علی رغم قیمت بالا کاربرد گسترده ای پیدا کرده و به نرم افزاری عمومی تبدیل شده است. این نرم افزار تحت محیط سیستم عامل Windows اجرا می گردد.

برای دانلود آموزش این نرم افزار به ادامه مطلب بزوید

ادامه نوشته

فیلم: مستند قابل تامل معدن پابدانا

سلام

گویا چند روز پیش از شبکه 2 سیما در بخش خبری 20.30 گزارشی تهیه شده در مورد کارگران معدن ذغال سنگ کرمان

فیلم عجیبی هست، واقعا بعد از دیدن فیلم آدم قفل میشه و نمی تونه چیزی بگه

شما هم این فیلم رو نگاه کنید بد نیست

لینک فیلم در ادامه مطلب هست

ممنون از همگی

ادامه نوشته

كانسارها (6)

کانسار ۲ طلای ارغش:
در موقعیت"۵۱´۵۰°۳۵ الی"۲۳´۵۱°۳۵عرض جغرافیایی و "۱۵´۳۵°۵۸ الی "۵۸´۳۵ °۵۸ طول جغرافیایی و در ۵۰ کیلومتری جنوب نیشابور قرار دارد. ارتباط با این منطقه از طریق جاده اصلی نیشابور-کاشمر و جاده خاکی روستای کاشمر انجام می‌پذیرد.حداکثر دما در این منطقه در حدود ۴۰درحه سانتیگراد و حداقل دما زیر صفر می‌باشد .میانگین دما در حدود ۲۰_۱۵ درجه سانتیگراد قرار دارد.میانگین بارندگی سالیانه در حدود۲۰۰ الی ۳۰۰mm می باشد .این کانسار دارای سنگ میزبان سیلتستون با سن کرتاسه _ پالئوسن،آندزی بازالتهای بالشی(بخش عمده کانسار)، لاپیلی توف،آندزیت های پورفیری ، کنگلومرای الیگوسن، رسوبات دشت سیلابی و آبرفت ها است و از تعداد زیادی رگه سیلیسی و کلسیتی تشکیل شده است.امتداد رگه ها N۵۰E و N۹۰E و شیب آنها ۴۰ تا ۸۵ درجه در جهت جنوب شرقی است .حداکثر طول رگه ۳۰۰ متر و حداکثر ضخامت آن ۵/۱ متر است.و مقدار عیار آن بین ۰۱۵/۰ تا ۳/۱۳ گرم در تن متغیر است. 

ادامه نوشته

ایران بیست ودومین تولیدكننده مس جهان شد

معاون برنامه‌ریزی و توسعه شركت ملی صنایع مس ایران گفت: در آخرین رده بندی تولیدكنندگان ‏مس جهان، جمهوری اسلامی ایران با تولید بیش از 220 هزارتن مس كاتدی در رده بیست ودوم ‏جای گرفت.‏
به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل شركت ملی صنایع مس ایران، مهندس نصرت خوش‌نیاز با ‏تشریح آخرین وضعیت ذخایر، میزان تولید معادن و واحدهای مختلف صنعت مس افزود: با به ثمر ‏رسیدن عملیات‌های اكتشافی در سراسر كشور، جایگاه ایران از نظر ذخایر مس به رتبه نهم جهانی ‏ارتقا یافت.هم‌اكنون ایران با داشتن حدود 4 درصد از ذخایر مس دنیا، پس از كشورهای اندونزی و ‏مغولستان در قاره آسیا در رتبه سوم قرار دارد.‏
وی اظهار كرد: ایران بیش از 3 میلیاردو 289 میلیون تن ذخیره معدنی مس با عیار متوسط 0.56 ‏درصد دارد كه به معنای وجود ذخایر مس محتوی به میزان 18 میلیون و 418 هزارتن است.‏
خوش نیاز درباره جایگاه جهانی معادن مس ایران نیز گفت: معدن مس سرچشمه در استان كرمان ‏با ذخیره معدنی یك میلیاردو 539 میلیون تن و عیار 0.58 درصد پانزدهمین معدن بزرگ مس ‏جهان است.همچنین معدن سونگون در آذربایجان شرقی با 810 میلیون تن ذخیره و عیار 0.61 ‏درصد در رده بیست وهفتم قرار دارد. ‏
معاون برنامه‌ریزی و توسعه شركت ملی صنایع مس ایران درباره جایگاه جهانی واحدهای ذوب مس ‏ایران تصریح كرد: در سال 2010 واحدهای ذوب صنعت مس ایران با ثبت ركورد 279 هزارتن ‏بیش از دو درصد تولید جهانی را به خود اختصاص دادند.به این ترتیب ایران در رده پانزدهم ‏رتبه‌بندی تولیدات ذوب مس دنیا در سال گذشته میلادی قرار گرفت.‏

میزان ذخایر معدنی كشف شده در كشور بیش از 58 میلیارد تن است

رییس شبكه انجمن‌های صنعتی و معدنی گفت: میزان ذخایر معدنی كه تاكنون كشف شده حدود 58 میلیارد تن است كه با تخصیص اعتبارات به بخش اكتشاف و بهره‌برداری، این رقم به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.

به گزارش گروه دریافت خبر ایسنا،‌ بیژن پناهی‌زاده گفت: 35 درصد از مساحت ایران قابلیت معدن‌كاری دارد اما متاسفانه فقط برای 7.25 درصد از مساحت ایران پروانه اكتشاف صادر شده است كه در صورت همكاری ادارات و سازمان‌های خطاب استعلام خصوصا ادارات منابع طبیعی، می‌توان سالانه میلیاردها تن ماده معدنی كشف و به ذخایر این بخش اضافه كرد.

وی با بیان این‌كه میزان اعتبارات در بخش معدن طی پنج سال گذشته افزایش یافته، ادامه ‌داد: هم اكنون بودجه اختصاص یافته به اكتشافات معدنی در قانون بودجه كشور جوابگوی نیاز معادن نیست و با افزایش بودجه در این بخش، اكتشاف معادن بیشتر شده و شاهد ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی در بخش معدن خواهیم بود. می‌توان در آینده بخش معدن را جایگزین نفت كرد تا میلیاردها دلار از بخش معدن و صنایع معدنی نصیب كشور شود.

دبیر كمیسیون معدن و صنایع معدنی شبكه خانه‌های صنعت و معدن كشور با اشاره به این‌كه حمایت‌ها و عملیات اكتشاف معدنی كشور از طریق صندوق بیمه سرمایه‌گذاری فعالیت‌های معدنی و سازمان زمین شناسی انجام می‌شود، ادامه ‌داد: اعتبارات در نظر گرفته شده در این زمینه كه سالانه متفاوت بوده همچنان كم است.

پناهی‌زاده با اشاره به فعالیت مثبت صندوق بیمه سرمایه‌گذاری فعالیت‌های معدنی در حمایت از بهره‌برداران، خواستار كم شدن مدت زمان اخذ ضمانت‌نامه اعتباری از این صندوق شد تا كمك‌های فنی و اعتباری به موقع به صاحبان معادن برسد.

وی همچنین از افزایش قیمت ماشین‌آلات معدنی و عدم ارایه خدمات مناسب پس از فروش به خریداران ماشین آلات معدنی انتقاد كرد.

دبیر كمیسیون معدن و صنایع معدنی شبكه خانه‌های صنعت و معدن كشور در پایان خاطرنشان‌ كرد: با حمایت دولت و جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی در این زمینه، ایران توانایی تسخیر بازارهای جهانی در بخش معدن و صنایع معدنی را دارد.

ریاضی 1

سلام

قبلا یک بار یه پست وسیعی (!) نوشته بودم در مورد ریاضی 1 که متاسفانه بعد از کلی زحمت در نوشتنش جناب بلاگفا دست رد به سینم زد و یه اخطار که یادم نمیادش داد و زحمتای من برای جمع کردن کتاب ها به باد رفت!

امروز می خوام کتاب های فارسی و جزوات رو در سایت قرار بدم، پست بعدی کتاب های در مورد ریاضی 1 به زبان انگلیسی خواهد بود

اولین کتاب امروز کتاب دکتر مهدی نجفی خواه هست، این کتاب کتاب خوبی هست که کمابیش می تونید ازش استفاده کنید.

جزوه دوم هم مال مال دکتر سیاوش شهشهانی از دانشگاه شریف هست، ایشون رو هم که می شناسید خیلی تو اینترنت معروف شدن، جزوه شونو نمی تونم ازش تعریف کنم ( اگه واقعیت رو بخوام بگم هااا!! ) در کل همه چیز می تونه توش یه چیز بدرد بخور بشه، دانلود کنید شاید به درد شما خورد.

لینک ها در ادامه مطلب هست، یادتون نره بعد دانلود بخوانیدشون!!

ادامه نوشته

كانسارها (5)

خاک رس آتشخوار
بیشترخاک رس آتشخوار ، از کائولینیت تشکیل شده است، کائولین در آن به خوبی متبلور می شود ونظم مطلوبی درشبکه آن وجود دارد. خاک رس آتشخوار ،علاوه بر کائولین حاوی اکسید وهیدروکسیدهای آلومینیوم نیزهست. هر نوع خاکی که دمای بیش از 1500 درجه سانتیگراد را تحمل کند و میزان Al2O3 موجود در آن قابل توجه باشد، به خاک رس آتشخوارمعروف است. خاک رس آتشخوار به انواع شکل پذیر و بی شکل تقسیم می شود. بیشتر در افقهای پایین لایه های زغالدار پیدا می شود. مصرف عمده این خاک در تهیه آجرهای آتشخوار است که به شاموت معروف اند. دیگر مصارف آن درساخت قطعات کوره ها وکاشیهای نسوزاست.

بنتونیت

واژه بنتونیت را نخستین بار در سال 1898 دانشمندی به نام نایت به کار برده است این واژه ازاصطلاح محلی شیلهای بنتون واقع در ایالت وایومینگ امریکا گرفته شده است. مهمترین بخش بنتونیت را کانیهای گروه اسمکتیت تشکیل می دهند. اسکمتیت شامل سریهای دی اکتاهدرال وتری اکتاهدرال است. کانیهای سری دی اکتاهدرال عبارتنداز:
مونتموریونیت ، بیدلیت و ناترونیت . انواع تری اکتاهدرال شامل کانیهای هکتوریت و ساپونیت است.
از خواص مهم کانیهای خانواده اسمکتیت ،جانشین یونی ، خاصیت شکل پذیری ، انبساط وانقباض یونی آنها را می توان نام برد.
موارد مصرف: میزان بنتونیت مصرفیدر آمریکا شامل 26% ریخته گری، 23% گندوله آهن ، 21% جمع آوری فضولات گاو ، 20% حفاری، 8% محیط زیست و 2% موادغذایی و... است.

نحوه تشکیل نبتونیت:

ادامه نوشته

Optical Mineralogy Class Schedule

Aghaye Aliyari emruz az tarighe email e'lam kardan barnameye kelase in hafteye

Kani Shenasi e

 

Noori

Be tartibe zir khahad bud:   l

Emtahane miyan term( az Avval ta Akhare Indicatrix) :11:30-12:30

12:30-13:30: Edameye Tadris

Discriptive Mineralogy Class Cancellation

Doctor Poormirzaee emruz ettela dadan ke hafteye ayande, 90/02/19

Kelase Kanishenasie

 

Tosifie 2 Tashkil

 

Nakhahad Shod 

Discriptive Mineralogy, Session 5, Halides

Powerpointe jalaseye 5ome darse kanishenasiye tosifie 2, Doctor Poormirzaie, Halidha:    l

Discriptive Mineralogy, Session 5, Halides.ppt

(file size: 2438KB)

كانسارها (4)

کانسارهای طلا و نقره ( سولفيد توده اي - رگه هاي آرسنور - اپي ترمال )
» ماسيوسولفيد(سولفيد توده اي):نقره در اين كانسار به اشكال عدسي شكل و لايه اي ديده مي شود و به عنوان محصول فرعي كانسار هاي مس و سرب- روي وجود دارد. عيار معدن كاري اين كانسار 1000-100 گرم در تن مي باشد مانند كانسار تين تيك (آمريكا).
»رگه هاي آرسنور (Ag- Co- Ni) : نقره در اين كانسار به صورت رگه اي مي باشد. كاني هاي اقتصادي مهم آن پروستيت Ag3AsS3 و پيرارژيريت Ag3SbS3 مي باشد. عيار معدنكاري در اين نوع كانسار 1000-100 گرم در تن مي باشد به عنوان مثال كانسار كبالت (اونتاريو).
» اپي ترمال:در مورد منشأ كانسارهاي اپي ترمال نقره و حتي طلا بحث هاي زيادي وجود دارد. زيس (1929) و اشميت (1950) پيشنهاد نمودند كه كانسارهاي اپي ترمال و دگرساني هاي كائولينيت-آلونيت و پيروفيليت مي توانند دردورن گدازه هايي كه از دهانه هاي تغذيه كننده فاصله گرفته اند، تشكيل شوند. اين كانسارها بر اثر جريان يافتن سطحي آبهاي جوي در درون گدازه ها حاصل مي شوند. ليكن در بعضي مناطق سيالات كانسارساز اساساً ماگمايي مي باشند و درجه مخلوط شدگي آبهاي جوي و تأثيرات آن متفاوت است (كانسار هاي اپي ترمال فلزات قيمتي سيليتو در طلا).
سيليتو (1993) كانسارهاي اپي ترمال فلزات قيمتي را بر اساس نوع دگرساني و كاني‌شناسي به 2 گروه تقسيم نمود:

ادامه نوشته

كانسارها (3)

کانسارهاى افشان (پراکنده)واستوک ورک همراه با توده هاى نفوذى
Disseminated and stock work deposits associated with plutonic intrusives
مباحث مطرح در اين بخش، در ارتباط با بررسى کانسارهائى است که فرايندهاى معدنکارى در آنها عموماً جهت فرآورى فلزات مس، موليبدن وقلع صورت گرفته ودر عين برخوردارى از عيار کم،تناژ آنها نسبتاً بالا ودر مواردى بسيار بالا است. کانسارهاى مورد عموماً در حين نفوذ توده هاى آذرين درونى با ترکيب اسيدى تا حدواسط تشکيل شده واز ويژگيهاى متعارف آنها،دگرسانى گسترده وشديد سنگ ميزبان در برگيرنده آنها است.
کانسارهاى اقتصادى اينگونه نهشته ها يا بصورت پراکنده در ساختار سنگ ميزبان ويا توام با رگچه هاى کوارتز وبصورت توده اى با رگچه هاى پيچيده بفرم استوک ورک ديده مى شود.در بسيارى از کانسارهاى ممکن است هر دوفرم رگچه اى استوک ورک افشان واز مينراليزاسيون مشاهده گردد. اولين توده هاى پورفيرى که جهت استخراج وفرآورى در اينگونه کانسارها مورد بهره بردارى قرار گرفت. در ايالت جنوب غربى آمريکا واقع بود وشروع فرآيندهاى معدنکارى در دهه 1920 ميلادى در واقع نقطه عطفى در دانش معدنکارى به شمار مى رود ،چرا که تا اين هنگام هيچ ذخيره اى که عيار کانسار در توده ميزبان تا اين حد اندک باشد،مورد بهره بردارى واقع نگشته نود.
تا سال 1898 که روش شناور سازى (flotation) توسطfrancis and Stanley Elmore ابداع شد، استخراج چنين ذخايرى ميسر نبود،ليکن اهميت ابداع اين روش تا سال ها مسکوت مى ماند وبکار گرفته نشد. نظر به اينکه اولين ذخيره مس پورفيرى به همراه توده هائى از سنگ ميزبان با ترکيب کوارتز پورفيرى مورد اکتشاف واقع گشت،لذا نام مس پورفيرى براى اين ذخاير در بين تمام متخصصين فن معدنکارى مصطح گشت .به مرور زمان با کاوش ذخاير مشابه از موليبدن وقلع وبا گسترش وتوزيع اندک نسبت به مس پورفيرى ،نام موليبدن پورفيرى(porphyry molybdenum deposits)و قلع پورفيرى (porphyry tin deposits) براى اين دسته از کانسارها نيز رايج گشته است. امروز باگسترش دانش معدنکارى ،نام مس پورفيري و موليبدن پورفيرى بر ذخايرى استناد دارد که تناژ آنها بترتيب بين 500 تا 50 ميليون تن و تناژ قلع پورفيرى بين 2 تا 20ميليون باشد.
بررسى هاى دقيق وداده هاى حاصل از مطالعات تجربى نشان داده است که همزمان با پيدايش کانسارهاى پورفيرى،گروهى از عناصر بصورت محصولات جانبى نيز قابل فرآورى هستند از جمله:
» موليبدن وطلا بهمراه مس پورفيرى
» قلع وتنگستن وپيريت به همراه موليبدن پورفيرى
» بيسموت،فلئوريت،تنگستن فموليبدن وپيريت بهمراه قلع پورفيرى مشاهده شده اند.
ذخاير مس پورفيرى در حال حاضر بيش از 50 درصد نياز دنياى صنعت را برآورده مى سازد وتوزيع مکانى آنها نيز اغلب روى کمربندهاى کوهزائى در نقاط مختلف جهان تمرکز يافته است.
- ذخاير موليبدن پورفيرى گرچه پاسخگوى 70% نياز صنايع وابسته است،ليکن تعداد معادن در حال فرآورى اين ماده، به زحمت بالغ بر ده عدد مى باشد.
- استوک ورکهاى قلع به سبب وجود پاره اى مشکلات در استخراج،کمتر مورد بهره بردارى قرار گرفته ودر حال حاضر عمده نياز صنايع به اين فلز با استخراج نهشته هاى آبرفتى(پلاسرها)تامين مى شود.
نظر به اينکه پيدايش وتشکيل ذخاير مس وموليبدن پورفيرى مرتبط با يکديگرهستند لذا على الرغم اختصاص سرفصل هايى به ژنز ذخاير مس پورفيرى،به بعضى از نکات برجسته ومهم تشکيل ذخاير موليبدن پورفيرى نيز اشاره خواهد شد.

ادامه نوشته

۳ کتاب اموزشی کار با نرم افزار Matlab به زبان فارسی

کتاب اول : Matlab Learning Package برای افراد مبتدی – اموزش توسط متلب ۷ – گرد اوری اقایان : برمکی و مشکی باف

کتاب دوم : Leraning Matlab-اموزش توسط متلب ۶٫۵ – گرد اوردی : مصطفی ساقری

کتاب سوم :راهنمای استفاده از متلب -اموزش توسط متلب ۶-امین شیخ نجدی

برای دیدن لینک مستقیم کتاب به ادامه مطلب مراجعه کنید

ادامه نوشته

کانسارهاى همراه با سنگهاى ماگمائى بازيک و اولترابازيکى

Mineral deposits in relation to basic and ultrabasic magmatic rocks
سنگهاى ماگمائى بازيک واولترابازيک از نظر ترکيب شيميائى غنى از منيزيم وآهن هستند ومجموعه اى از کانيهاى اولیوين ،پيروکسن وپلاژيوکلاز را شامل مى شوند.بنظر مى آيد که اين مجموعه کانيها ودر ابتدا بفرم ماگماهاى سيال(fluid magma)بوده اند که به محض سرد شدن،طى قانون مندى مشخص ،اکسيدها وسيليکاتهاى گوناگون را بفرم بلور تشکيل مى دهند.از آنجا که ترکيب بلورهاى تشکيل شده با ترکيب ماگماى باقيمانده متفاوت است،لذا ماگما در هر مرحله از از کريستاليزاسيون فرايندى از تغييرات را تحمل مى نمايد که به نوبه خود بر ترکيب کانيهايى که بعداً کريستاليزه مى شوند تاثير مى گذارد. اکسيدها وسيليکاتهاى فرومنيزين تشکيل شده چون نسبت به باقى مانده ماگما متراکم وسنگين ترند،زودتر ته نشين وفرو مى نشينند ودر نهايت با تحمل پديده تفريق سنگهاى بازيک واولترابازيک را بوجود مى آورند .در اين راستا ممکن است لايه بندى layering وزون بندى (zoning)نيز در اين سنگها رخ بدهد واژه توده هاى نفوذى لايه اى (layered intrusions) به آنها اختصاص يابد.
مواد معدنى مهمى که همزمان با سنگهاى بازيک واولترابازيک تشکيل مى شوند شامل Au, Cu, Co , V , Mn, Fe, Ti , Ni , Cr و عناصر خانواده پلاتين است.تقسيم بندى کانسارهاى وابسته به اين سنگها عبارتند از :
1-توده هاى بازيک لايه اى (layered basic intrusion) با کانسارهاى Co,pd,pt,ti,Fe,Cr,Ni وv
2-توده هاى همرا ه با آنورتوزيت ها
3-کانسارهاى همراه با افيوليت ها
4-کانسارهاى همراه با کربناتيت ها
5-کانسار هاى همراه با سنگهاى آذرين قليايى

6- کانسارهاى همراه با کيمبرليت ها

ادامه مقاله را در ادامه طلب بخوانید.

ادامه نوشته

روش شناسایی کانیها

به کمک ويژگى‌هاى فيزيکى و شيميايى کانى‌ها، مى‌تـوان به روش‌هاى ساده‌ترى برخى از کانى‌هاى بسيار شناخته شده را شناسايى کرد.

شکل بلور. اندازه‌ى بلورها ممکن است بسيار بزرگ يا بسيار کوچک باشد. در حالى که وزن کانى بريل ممکن است تا 200 تن هم برسيد، برخى کانى‌ها تنها با پرتوهاى ايکس ديده مى‌شوند. شکل کانى‌ها نيز بسيار گوناگون است. با وجود اين، زاويه‌هاى بين سطح‌هاى مشابه در همه‌ى بلورهاى يک کانى همواره يکسان است. براى مثال، بلور نمک، چه بزرگ و چه کوچک، همواره مکعبى شکل است و بين سطح‌هاى خود، زاويه‌ 90 درجه دارد.

سختي. دانشمند اتريشى به نام فردريش موهس(1839-1773) مقياسى براى درجه‌ى سختى کانى‌ها وضع کرد. مقياس او از درجه‌ى يک براى تالک(نرم‌ترين کانى) تا درجه‌ى 10 براى الماس (سخت‌ترين کانى) است. بر اساس اين مقياس، سختى ناخن انسان، 5/2، سکه‌ى مسى 5/3 و چاقوى فولادى قلم‌تراش، 5/5 است. اکنون با توجه با اين که در اثر کشيدن اين چيزها بر سطح کانى، در آن خراش ايجاد مى‌شود يا نه، سختى کانى را اندازه مى‌گيرند و با توجه با سختى، کانى را شناسايى مى‌کنند.

رَخ(کليواژ). رخ به شکستگى کانى‌ها در راستاى سطح صاف، پس از وارد شدن ضربه‌اى شديد، مانند ضربه‌ى چکش، گفته مى‌شود. ميکا در يک جهت مى‌شکند و ورقه ورقه مى شود؛ کوارتز خورد مى‌شود؛ نمک خوراکى رخ سه جهتى قائم و کلسيت رخ سه جهتى غير قائم دارد.

رنگ. برخى کانى‌ها هميشه به يک رنگ ديده مى‌شوند. براى مثال، طلا همواره زرد، مالاکيت، گرافيت هميشه سياه و مالاکيت به رنگ سبز فيروزه‌اى است. رنگ را بايد در سحى که به تازگى شکسته شده است، مشاهده کرد. زيرا هوازدگى رنگ سطح رويى را تغيير مى‌دهد.

اثر بر چينى بدون لعاب. در اين روش کانى را بر چينى بدون لعاب( پشت نعلبکى بخشى که لعاب ندارد) مى‌کشند تا لايه‌ى نازکى از آن بر سطح چينى بماند. کانى‌هاى نافلزى اثر بى‌رنگ يا به رنگ روشن دارند و کانى‌هاى فلزى رنگ‌هاى تيره‌ترى پديد مى‌آورند. براى مثال، کانى زرد رنگ پيريت، رنگ سياه برجاى مى‌گذارد و اثر هماتيت، که بيش‌تر به رنگ خاکسترى و ساه است، قرمز قهوه‌اى ديده مى‌شود.

جلا. جلو يا درخشندگى سطح کانى نيز در شناسايى آن سودمند است. کانى‌هاى فلزى نور را به‌خوبى بازمى‌تابانند و به اصطلاح جلاى فلزى دارند. هاليت و کوارتز، جلاى شيشه‌اى و اوپال و اسفالريت، جلاى صمغى دارند.

چگالى(جرم‌حجمى). براى به دست آوردن چگالى کانى‌ها، جرم آن‌ها را با ترازو و حجم را با استوانه‌ى درجه‌بندى شده داراى آب، اندازه مى‌گيرند تا با تقسيم کردن جرم بر حجم، چگالى کانى به دست آيد. چگالى بيش‌تر کانى هاى سيليکاتى، که بخشى زيادى از پوسته‌ى زمين را مى‌سازند، حدود 5/2 تا 5/3 گرم بر سانتى‌متر مکعب است. کانى‌هايى که در ساختمان خود عنصرهاى سنگينى مانند سرب و باريوم دارند، داراى چگالى بالايى هستند. براى مثال، چگالى گالن(PbS)، حدود 5/7 گرم بر سانتى‌متر مکعب است.

برخی دیگر از روشها را در ادامه مطلب بخوانید:

ادامه نوشته